Από την αρχαιότητα, η Αθήνα αντιμετώπιζε έντονα προβλήματα λειψυδρίας. Τα επιφανειακά νερά ήταν πάντα λιγοστά και η υδροδότηση της πόλης γινόταν συνήθως από πηγές και πηγάδια ή από κρήνες διάσπαρτες μέσα στην πόλη, όπως και πλήθος δεξαμενών στις οποίες συγκεντρωνόταν βρόχινο νερό. Οι Αθηναίοι κατασκεύασαν διάφορα υδραγωγεία για να εξασφαλίσουν τη παροχή νερού, με πολύ σπουδαίο έργο, το υδραγωγείο του Πεισίστρατου. Το σημαντικότερο όμως έργο για την υδροδότηση της Αθήνας ήταν Αδριάνειο Υδραγωγείο το οποίο κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 125 και 140 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Αδριανό.
Για τη λειτουργία του κατασκευάστηκε υπόγεια σήραγγα περίπου 25 χλμ, χωρίς τα ενισχυτικά υδραγωγεία, η οποία εξακολουθεί μέχρι σήμερα να περισυλλέγει ύδατα από υπόγειους υδροφορείς και ρέματα κατά μήκος του άξονά της, διασχίζοντας 8 δήμους της Αττικής, από την Πάρνηθα, μέχρι την πλατεία Δεξαμενής στο Κολωνάκι.
Ο σχεδιασμός, η εκτέλεση και η διαχρονική λειτουργία του το καθιστούν σημαντικό μνημείο της αρχαίας υδραυλικής τεχνολογίας, καθώς το τεχνικό αυτό επίτευγμα που κατασκευάστηκε πριν από περίπου 2000 χρόνια, συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη και σήμερα, πρακτικά με τον τρόπο ακριβώς που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε, τονίζοντας την ανάγκη ανάδειξης της σπουδαιότητάς του. Πρόκειται για ένα υπόγειο θαύμα της υδραυλικής μηχανικής, το μεγαλύτερο στην Ευρώπη, που συνεχίζει να λειτουργεί αδιάκοπα. Ένα υποδειγματικά ανθεκτικό έργο που είναι ακόμα ζωντανό.
 |
 |
Η ΕΥΔΑΠ έχει αναλάβει τη συντήρηση, ανάδειξη και επαναξιοποίησή του, ως ο αποκλειστικός διαχειριστής ύδατος του Αδριανείου Υδραγωγείου, αλλά και ως ο φορέας που έχει συστηματικά συλλέξει και συνεχίζει να καταγράφει σημαντική γνώση γύρω από το σπάνιο αυτό υδραυλικό μνημείο. Ταυτόχρονα, έχει συναντήσει εταίρους που έχουν συνδράμει καθοριστικά στην επίτευξή των στόχων της για το Αδριάνειο Υδραγωγείο, με σημαντικότερους, στην προσπάθεια επαναχρησιμοποίησης και ανάδειξής του, τον Δήμο Χαλανδρίου και το Υπουργείο Πολιτισμού.
Σήμερα, λοιπόν, η ΕΥΔΑΠ σε συνεργασία με τον Δήμο Χαλανδρίου και έξι ακόμη εξειδικευμένους εταίρους, ολοκληρώνει το ευρωπαϊκό πιλοτικό πρόγραμμα CULTURAL H.ID.RA.N.T., ένα ιδιαίτερα καινοτόμο έργο, καθώς για πρώτη φορά ένα έργο αστικής ανάπλασης στηρίζεται στις αρχές της αειφορίας και την ορθολογική διαχείριση του νερού, μέσω της αξιοποίησης ενός ρωμαϊκού μνημείου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την αξιοποίηση του μη πόσιμου νερού του υδραγωγείου για την εξυπηρέτηση των αρδευτικών αναγκών των κατοίκων του Χαλανδρίου, καθώς και σχέδια ευρύτερης ανάπτυξης της περιοχής με δημιουργία πράσινων χώρων που αρδεύονται από το μη πόσιμο νερό του ρωμαϊκού υδραγωγείου.
Η χρήση του -μέχρι σήμερα ανεκμετάλλευτου- νερού στο Αδριάνειο Υδραγωγείο, που είναι σε αδιάκοπη λειτουργία από το 2ο αιώνα μ.Χ., αναμένεται να προσφέρει σημαντικό ενεργειακό και περιβαλλοντικό όφελος, όχι μόνο για τον Δήμο Χαλανδρίου αλλά και για άλλους Δήμους. Ο καθοριστικός ρόλος της ΕΥΔΑΠ στην αξιοποίηση του πολύτιμου υδάτινου πόρου του Αδριάνειου Υδραγωγείου και στην ανάδειξη της ιστορικής του σημασίας δημιουργεί άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον.
Το νέο δίκτυο μη πόσιμου νερού στο Χαλάνδρι είναι έτοιμο και θα ξεκινήσει να λειτουργεί προσφέροντας νερό από το Αδριάνειο Υδραγωγείο προς τους κατοίκους που γειτνιάζουν με το υπόγειο Αδριάνειο Υδραγωγείο, προς τον Δήμο για την άρδευση των πάρκων και δημόσιων πράσινων χώρων, αλλά και μέσω δημοτικών οχημάτων που θα μπορούν να μεταφέρουν το νερό προς ενδιαφερόμενους χρήστες που βρίσκονται σε απόσταση από το δίκτυο.
Το Αδριάνειο Υδραγωγείο είναι το ιδανικό όχημα για την ΕΥΔΑΠ να απευθυνθεί στην κοινωνία και να ανοίξει τη συζήτηση για την εύρεση ανθεκτικών λύσεων απέναντι στην καλπάζουσα κλιματική αλλαγή και τη λειψυδρία, καθώς πρόκειται για μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της ΕΥΔΑΠ που σχετίζεται με την κυκλική οικονομία και την ενίσχυση της αστικής βιωσιμότητας.
https://www.youtube.com/watch?v=ug5O5XsB9pk&ab_channel=EYDAP
